Nar

Na płytę tę polowałem od chwili, gdy w zeszłym roku w Essen usłyszałem tę kapelę na żywo. Towarzyszył mi też pewien niepokój, czy zimna technika cyfrowa przeniesie na krążek plastiku całą szaleńczą atmosferę jej występów. Niepotrzebne obawy. Mercan Dede, nie tylko autor repertuaru, ale też współproducent płyty i muzyk obsługujący jedenaście instrumentów (lub niemal instrumentów, jeśli zaliczyć do owych "frog sounds"!), znakomicie wykorzystał możliwości studyjne. Poprzez nakładki i remiksy zagęścił fakturę, tkając z tradycyjnych instrumentów tureckich (nej, darbuka, ud, kanun, czy gazel) w połączeniu z elektryczną gitarą, skrzypcami, klawiszowcami i całą gamą elektroniki nieprawdopodobnie barwny kobierzec dźwięków. Wykorzystanie hipnotycznego brzmienia orientalnych instrumentów i wywodzącej się z tradycji islamu częściowo improwizowanej, bogatej w melizmaty wokalistyki od kilku już lat jest jedną z ulubionych kombinacji twórców muzyki elektro - klubowej jak Steve Hillage czy para - jazzowej jak Bill Laswell. Są to jednak bez wyjątku "zachodnie" obróbki "wschodniej" muzyki. Tu sprawa została odwrócona; wywodzący się z Orientu muzyk wykorzystał najnowsze technologie do współczesnej interpretacji swej własnej tradycji muzycznej. Do jej prezentacji zmontował zaś kapelę składającą się z muzyków kanadyjskich i tureckich, ale z przewagą tych ostatnich. Czy będą to elektryczne skrzypce, dialogujące z wokalnymi łamańcami na podkładzie stojącego elektronicznego klastera w Nr-i ar czy ud (lutnia), rozkręcająca psychodeliczny Nar-i Cem, całe to bogactwo etnicznych beatów i groove'ów po prostu oszołamia. Cóż, nie należy zapominać, że Turcy wymyślili muzykę transową już dobrych paręset lat temu!